Een volle brievenbus vanmorgen. Ik probeer de boodschap te distilleren. (Vanavond kijk ik of de website alle brieven compleet kan publiceren.) Ruwweg tweederde is het eens (dat lijkt te verwachten, soort zoekt soort), 30% oneens, de rest enerzijds-anderzijds.

Laat ik de twee meest extreme reacties geven als startschot:

‘Ik weet niet waar ik moet beginnen. De Bicker is de domste nieuwsbrief van Nederland geworden.3% van 17 mio mensen is 0,5 miljoen. Ach die mogen best levensgevaarlijk ziek worden van jou. Half miljoen mensen binnen een paar maanden ziek met de IC capaciteit die we nu hebben zal leiden tot heel heel veel onnodige doden. En dan hebben we het nog geen eens over de blijvende long-, hersen- en nierschade die covid-19 tot gevolg heeft.Dit is het domste stukje dat ik ooit in de Bicker gelezen hem. Tijd om me te unsubscriben? Kwaliteit is bijna Trump niveau geworden. Het begon met die domme youtube video van die gast die zei dat we mid april op nul doden zullen zitten.’En aan de andere kant van het spectrum:‘Ik ben het zo van harte eens met het artikel ‘get a life’. Ik behoor tot de zgn risico groep, maar mag ik alsjeblieft zelf bepalen hoe verstandig ik daarmee omga. Ik handel naar bevinden, dus dat betekent altijd handschoenen en masker bij me hebben en gebruiken indien nodig. Het gedrag van overheden om ons als seniele oudjes (74 jaar) weg te zetten, die tegen zichzelf beschermd moeten worden is te erg voor woorden. We hebben meer van dit soort artikelen nodig.’Het telkens terugkerende argument van de dissidenten: 3% lijkt weinig maar is op een bevolking van 17 miljoen altijd nog 540.000 mensen, bij een IC-capaciteit van 1.000 tot 2.000. Je kunt gaan morrelen aan de risicogroep (kinderen niet meetellen, alleen ouderen tellen, alleen de mensen die besmet raken) maar je komt toch altijd uit op tienduizenden zo niet honderdduizenden, in ieder geval ondraaglijk voor de ziekenhuiscapaciteit. Dus ik geef toe: daar ben ik te nonchalant over.‘In the beginning, we knew little about this novel disease except that it had a high transmission rate (R0=2.5, or double every four days), and high morbidity and mortality. Now we know more, for instance that it is transmitted when carriers are pre-symptomatic and asymptomatic!’ schrijft D. Rosenberg.De besmettingsratio is sterk gedaald, maar komt dat door de quarantaine? Of omdat een toenemend aantal mensen de ziekte al heeft gehad? En een andere overweging: we werden overvallen door een onbekend virus. Nu we weten hoe riskant dat is, zijn we toch veel voorzichtiger en zou de besmettingsratio toch drastisch moeten afnemen, zelfs zonder 1,5 meter?Maar geleidelijkheid is beter. In de woorden van J. Schukken: ‘Bij nader inzien denk ik dat we voorlopig de echte grote ‘brandhaarden’ misschien maar moeten overslaan. Voetbalwedstrijden, mega-concerten, festivals, carnaval. Dat soort werk. Dat lijken me de grootste versnellers van verspreiding. Dan kan de rest van het leven (horeca, in ieder geval restaurants), transport, ‘werk’ zeg maar, gewoon weer opgepakt worden.’Andere kanttekening: sommige mensen hebben weinig vrije keuze, namelijk de mensen die moeten werken om in levensonderhoud te voorzien van zichzelf en hun gezin. ‘ Als wij overgaan tot het nemen van een calculated risk met het al dan niet krijgen van het virus leggen we wederom onherroepelijk de rekening neer bij de arme overgrote meerderheid die helemaal niks kan en enkel dood gaat,’ schrijft M. Tolsma.Tot slot: ik had duidelijker moeten zeggen: we moeten de mensen die zich kwetsbaar achten wel helpen, door ze kapjes te geven, speciale winkeltijden, thuishulp en wat er verder nodig is.

Nep wint

Nepnieuws krijgt meer lezers dan echt nieuws. Dat concludeert een onderzoek van de BBC in samenwerking met het Institute of Strategic Dialogue, een denktank die extremisme wil bestrijden. Ze bekeken 150.000 Facebook posts van 34 sites die complottheorieën verspreiden over corona. Die kregen samen 80 miljoen ‘interacties’: likes, shares en commentaren. De Centers for Disease Control (VS) kreeg in dezelfde periode 6,4 miljoen interacties, de Wereldgezondheidsorganisatie WHO 6,2 miljoen. Die laatste twee hebben wel ook andere manieren om lezers te bereiken, vooral de traditionele media.

Ambacht

Ambachtslieden zijn schaars en steeds moeilijker te vinden. Zelfs voor bedrijven die worden gezien als ‘technologie’-gedreven. Bob Mansfield was 13 jaar hoofd ‘hardware-ontwerp’ bij Apple, dus verantwoordelijk voor de ingewanden van  achtereenvolgens de Mac, de iPod, de iPhone, de iPad. Hij ging in juni 2012 met pensioen, uitgezwaaid door Tim Cook; in augustus van hetzelfde jaar werd hij weer aangenomen. Verantwoordelijk voor ‘nieuwe producten;’ volgens de WSJ enkelvoud: de Apple auto. Software-ontwerper Glenn Reid werd door Steve Jobs ingehuurd bij NeXT en opnieuw bij Apple. Mike Janicek was een eenvoudige sleutelaar die eerst als zzp’er in Cupertino werkte aan toetsenborden en muizen; toen werd aangenomen als hoofd ontwerp van verbindingen en behuizingen, tot 2010; en toen opnieuw in 2014 om de Apple Watch uit de nood te helpen. Hij beheerste metaalbewerking.

Jony Ive zei in 2014: ‘Zo veel ontwerpers die komen solliciteren weten niet hoe ze dingen moeten maken, omdat werkplaatsen duur zijn voor de ontwerpscholen en computers goedkoop. Dat is de tragiek – je kunt vier jaren bestuderen hoe driedimensionale dingen in elkaar zitten, zonder er ooit zelf eentje te maken.’

Get a life

Mogen we nu eens hardop zeggen dat de 1,5-meter samenleving onzin is? Het is niet haalbaar, en het is niet nodig. Afstand is gewenst om besmetting te voorkomen. Maar waarom? 80% van de mensen die het virus krijgen heeft milde symptomen; 20% zware symptomen; 5% gaat het ziekenhuis in; een fractie overlijdt. Dus 97% of meer van Nederlanders moet op 1,5 meter blijven om te voorkomen dat 3% levensgevaarlijk ziek wordt. Vorig jaar gingen we trein in en accepteerden we de kans dat we niet alleen een verkoudheidje maar ook een stevige griep zouden kunnen oplopen. Dat is nu niet anders. Beter zou het zijn om de mensen waarvan we nu weten dat ze extra kwetsbaar zijn, zelf de verantwoordelijkheid te laten nemen. Wie denkt dat hij of zij tot een risicogroep behoort, mag zelf de keuze maken of hij of zij het risico wil lopen op een besmetting. Deze mensen kunnen we helpen door een ‘corona-barometer’ in het leven te roepen, vergelijkbaar met de smog-meters die nu in veel grote steden worden geraadpleegd. Als de luchtkwaliteit op een dag extra slecht is, worden bevolkingsgroepen aangeraden thuis te blijven. Als er weer een ‘coronagolf’ aankomt, melden we dat.

Natuurlijk moeten we overbelasting van de zorg voorkomen, de curve platslaan. Maar daarvoor kunnen we tijdelijke ‘lockdowns’ afkondigen.

Een algemene 1,5-meter samenleving is niet haalbaar. Treinen, vliegtuigen, taxi’s, trams en bussen kunnen niet functioneren als iedereen op anderhalve meter moet blijven. Concerten, voetbalwedstrijden, vergaderingen, ballet, opera, buurtbijeenkomsten en alle andere grote evenementen worden economisch en praktisch onhoudbaar als slechts een derde van de capaciteit mag worden gebruikt. Vrijwel de hele horeca kan dicht. Zie de column van Frits Abrahams in het NRC van afgelopen vrijdag en The Economist dit weekeinde voor meer voorbeelden. We ontwrichten een samenleving onnodig. Het kan anders, het kan ‘intelligenter.’

Verander de focus: niet op de verspreider, maar op de ontvanger. Probeer niet verspreiding te voorkomen, want dat is onmogelijk; probeer besmetting van kwetsbaren te voorkomen.

Rechtzetten

1. Mensen die corona hebben gehad, kunnen het waarschijnlijk niet snel opnieuw oplopen. Volgens Carol Shoshkes Reiss, professor Biologie en Neurowetenschappen aan New York University, zijn de gevallen van herbesmetting die zijn geconstateerd in Zuid-Korea, China en andere landen zogenaamde ‘false positives.’ De test is niet perfect en kleine ‘dode’ residuen van het virus zijn niet te onderscheiden van het genetisch materiaal van het besmettelijke virus. Ook de aard van het virus maakt het onmogelijk. (zie bronartikel.)
2. Er is geen zekerheid dat joggers een ‘wolk’ van besmettelijke adem achterlaten. Zegt de bron, Bert Blocken van TU Eindhoven. Zijn spraakmakende bericht bevatte een animatie die overal werd opgepikt. Maar zijn bericht was geen studie, is niet wetenschappelijk gepubliceerd en heeft geen ‘peer review’ ondergaan.
3. Rokers lopen minder kans om besmet te raken met Corona. Zegt het CDC in de VS. Van de mensen die zijn gediagnostiseerd met Corona was 1,3% roker, tegen 16,5% voor de bevolking in het algemeen. Waarom, is niet duidelijk.

Ontnuchterend

CO2-uitstoot lijkt dit jaar 5,5% lager uit te vallen dan vorig jaar, dankzij Corona. (vandaar de schone lucht boven Los Angeles.) Dat is één inschatting, het is nog te vroeg om de balans op te maken. Maar om het doel van het klimaatakkoord van Parijs te halen – stijging van wereldtemperatuur van 1,5º Celsius per 2050 – moeten we ieder jaar 7,6% verminderen. Cumulatief dus. Zegt de VN.

Brrr ....

OpenAI introduceert Jukebox, een jeukdoos vol met liedjes gemaakt door …. Artificial Intelligence. Muziek, tekst, zelfs de stem. ‘Rock, in de stijl van Elvis Presley.’ of: ‘Pop, in de stijl van Katy Perry.’ En het klinkt akelig goed. Nou ja, akelig on-computerig.

68 Lessen

Kevin Kelly is oprichter van het blad Wired, maar ook een leuke man. Op zijn 68ste verjaardag strooit hij met 68 levenslessen. Bijvoorbeeld:

‘Enthousiasme is 25 IQ-punten waard.’

‘Volg je passie is een recept voor verlamming als je niet weet wat je passie is. Een beter motto voor de meeste jonge mensen is: ‘Word ergens goed in. Maakt niet uit wat.’ Als je één ding beheerst, kun je die deskundigheid gebruiken om andere, vergelijkbare dingen te verkennen en te ontdekken waar je meer plezier aan beleeft. Zo ontdek je geleidelijk waar die passie zit.’

‘Ervaring wordt overschat. Als je iemand aanneemt, kijk naar aanleg, en train daarna op vaardigheden. De meeste echt bijzondere dingen worden gedaan door mensen die ze voor het eerst doen.’

‘Kunst is wat je weglaat.’

En nog 64 ….

Bill Gates

Inzichten van Bill Gates, in een lang interview met Vox het afgelopen weekeinde.

Over de griep:

‘Wat we allemaal niet weten van influenza is ongelooflijk. Waarom het seizoensgebonden is. Dit is zo iets essentieels, dat het drie maanden actief is en dan bijna negen maanden waar je het nauwelijks ergens kunt vinden.’

Besmettelijkheid (van Covid-19)

‘De seizoensgebondenheid, en de invloed van het weer. Het ziet er meer en meer uit dat een zeer groot deel van de besmettingen binnenshuis plaatsvindt, en dat de manier waarop onze (bloeds?zuurstof?) omloop werkt in gesloten ruimtes zoals subways, ernstig tegen ons werkt.’ (Zou dat niet ook bij influenza het geval zijn, Bill?)

‘Zijn asymptome mensen ook besmettelijk? Daar zijn nog geen betrouwbare cijfers over.’

Immuniteit

‘We weten nog niet genoeg van het menselijk immuunsysteem. Dat is heel belangrijk, want als de respons heel zwak is, dan ben je niet beschermd tegen een tweede besmetting. (…) Serologie – de bloedtest – heb je weinig aan.’

Therapie/genezing

‘Er is een onderzoek naar het bloed van herstelde patiënten, om de beste antistoffen te vinden. (…) Dat is veelbelovend. Dus dat zijn we aan ‘t organiseren: wie heeft de beste antistoffen, waar staat de meeste productiecapaciteit? We proberen dat soort medicijnen voor het eind van het jaar te gaan produceren.’

Vaccines/inenting

‘Het is lastig om de productie van vaccins op te voeren, deels omdat ze nieuw zijn, deels omdat het scheikundig complex is. En we hebben het over miljarden inentingen. Er is geen enkel vaccin waar we miljarden van maken. Honderden miljoenen, voor sommige – maar we hebben er tientallen jaren over gedaan om dat efficiënt te laten gebeuren.’

‘En dan moet het allemaal nog in glas verpakt – dat is speciaal, pharma-klasse glas. Daar is niet genoeg van in de wereld.’

Dus… onmogelijk? We zijn er nooit in geslaagd een HIV-vaccin te ontwikkelen. Hoe groot is dan de kans dat over 24 maanden drie miljard mensen zijn ingeënt tegen Covid-19?

‘Heel groot. Dit virus is niet zo ingewikkeld als HIV. (…) Voor SARS hebben we uiteindelijk wel een vaccin ontwikkeld. (..) We hebben zelfs een antivirus voor Ebola. Dus ik denk niet dat het coronavirus een onmogelijk doelwit is. (…) eind van de zomer zullen we meer duidelijkheid hebben. En ik denk dat enkele van de top-10 experimentele vaccins heel veelbelovend zullen zijn.’

De WHO

‘Er is een grote brand. De brandweer is 20 minuten te laat. Het is alsof we zeggen: ‘Laten we alle brandweerlieden ontslaan.’ Ja, we moeten evalueren. Maar dit is niet het moment om mensen te ontslaan.

De WHO is er om alle landen te helpen begrijpen wat er aan de hand is met epidemieën. Meer niet. Hij heeft een piepkleine begroting, (…) minder dan een duizendste van wat de VS uitgeeft aan gezondheidszorg.’

Contact App

Nederlander Jelle Prins, die eerder spectaculair succesvolle apps bouwde voor Booking en Uber, heeft alvast een ‘user interface’ gebouwd voor een Nederlandse contact app, gebaseerd op de iOS/Android API en voor gebruik met Bluetooth. Een soort combinatie van een offerte aan de overheid en uitnodiging aan ontwikkelaars om mee te denken. Techniek en privacy is belangrijk maar als de app wil werken moet minstens 60% van de bevolking hem downloaden en gebruiken – dus begrijpelijke taal en gebruiksgemak zijn doorslaggevend, zegt Prins.

Intussen zijn in de rest van de wereld op Bluetooth gebaseerde ‘contact apps’ al in werking. Singapore was pionier met ‘TraceTogether,‘ nu 1,1 mln downloads; die was model voor de app in India (al meer dan 75 mln downloads) en Australië (2 mln). Israel was er ook vroeg bij, met 1,5 mln gebruikers al begin april. (Tip M. Heijnen)